Bạn đã thật sự sẵn sàng để làm chủ quán?

B
Cà phê Khởi Nguyên – Gò Vấp

Trước khi viết tiếp loạt bài “Qui trình set up quán cà phê, nhà hàng”, mình lại muốn viết về chủ đề này. Bởi cho dù bạn đi đúng qui trình 20 bước mở quán, nhưng chưa chuẩn bị sẵn sàng để làm chủ thì cũng không thể thành công với ngành này.

Đầu tiên, hãy trở lại với lý do khởi nghiệp của bản thân:

  1. Bạn chuẩn bị mở quán cà phê vì đam mê pha chế cà phê và thức uống và mong muốn được phục vụ khách hàng của mình những ly nước ngon nhất?
  2. Bạn chuẩn bị mở quán cà phê vì muốn kinh doanh gì đó từ tiền tiết kiệm của bản thân sau quá trình dài làm việc, để có thêm thu nhập. Bạn nghĩ mối quan hệ của mình cũng mang lại cho mình nhiều khách hàng. Thời gian ngoài giờ làm việc, bạn sẽ dành để lo việc kinh doanh thứ hai này, còn trong giờ làm việc bạn sẽ quản lý từ xa bởi hiện giờ đã có các phần mềm tối ưu cho việc quản trị này?
  3. Bạn không thích bị ràng buộc thời gian bằng việc đến và về công ty mỗi ngày, bị sự quản lý của cấp trên, bị thiếu thoải mái với đồng nghiệp. Nên muốn mở quán cà phê để tự làm chủ. Bởi bạn sẵn sàng làm nhiều giờ liên tục nghiêm túc nhưng sau đó được nghỉ ngơi phù hợp?
  4. Bạn có ý tưởng kinh doanh hay, nên mong muốn khởi nghiệp với quán cà phê nhỏ của mình, mang ý tưởng của mình vào thực tế. Bạn tích luỹ được một số vốn và mượn thêm của gia đình và bạn bè để làm. Bạn không muốn hùn hạp phức tạp, nên sẽ tự làm môt mình?
  5. Bạn có nhóm bạn thật tuyệt, chơi hợp với nhau, phối hợp tốt, cùng follow một ý tưởng mở quán cà phê và đang chuẩn bị góp mỗi người một ít để mở quán?
  6. Bạn sinh ra trong một gia đình có điều kiện, bố mẹ đang đầu tư cho bạn một mô hình kinh doanh ẩm thực vài tỷ. Chỉ cần bạn sẵn sàng tiếp quản, triển khai và điều hành kinh doanh cho ngày càng phát triển?
  7. Bạn đang khởi nghiệp bằng việc nhượng quyền kinh doanh một thương hiệu cà phê, nên đang nghĩ mình có lựa chon an toàn nhất khi ra kinh doanh ngành này?

Theo các bạn nghĩ, ai trong số trên có tiền đề tốt nhất để thành công trong ngành kinh doanh ẩm thực? Ai sẽ gặp rủi ro nhất với việc kinh doanh của mình?

Suốt thời gian làm nghề, mình đã gặp nhiều trường hợp, tưởng là có lợi thế khi bắt đầu kinh doanh, nhưng khi vào cuộc thi lại trở nên bất lợi. Khi ra mở một quán cà phê, đồng nghĩa với việc bạn cần điều hành một doanh nghiệp nhỏ nên bạn cần phải làm tốt được cả 3 mảng, chuyên môn, kinh doanh và quản trị.

Trường hợp thứ nhất nêu ở trên, làm tốt vai trò chuyên môn, nhưng kiến thức kinh doanh và quản trị không có, nên loay hoay ở câu chuyện sản phẩm. Sản phẩm dù có tốt đến đâu, nhưng thiếu truyền thông cũng mang được khách tới quán, càng tập trung vào sản phẩm, chi phí càng cao. Chủ quán lao vào làm chuyên môn nghiêm túc trong “doanh nghiệp” nhỏ của mình mà quên mất không ai có thể thay mình làm chuyện kinh doanh và quản trị.

Trường hợp thứ hai: đang làm việc với thu nhập tốt, mới có khả năng đầu tư kinh doanh riêng và không dám rời việc đang làm, vì đủ giúp duy trì quán cà phê giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu bạn chọn quán cà phê để khởi nghiệp thì cần phải dành thời gian nghiêm túc để chăm sóc quán, hiểu về khách hàng của mình, hiểu được nhân viên để có thể quản trị tốt. Ít ra, bạn phải có vài tháng đầu dành full thời gian cho quán. Nên nhóm này thường rơi vào tình trạng lưng chừng, kết quả không thể đạt như mong muốn, và là nhóm dễ từ bỏ nhất khi việc kinh doanh không suông sẻ. Bởi đang bị áp lực không chỉ việc kinh doanh, mà còn công việc công ty đang làm mỗi ngày, trong khi quỹ thời gian thì có hạn. Trường hợp này, chỉ bạn nào giỏi và hiểu bản chất của quản trị, biết chọn người tin tưởng và giao việc hợp lý và tổ chức được qui trình kiểm tra hiệu quả, và đam mê kinh doanh thì thành công.

Trường hợp thứ ba: do đặc tính không thích sự điều độ hàng ngày nên phải biết giao việc hợp lý cho người khác để bản thân tập trung vào việc phát triển kinh doanh. Nhưng nhân sự ngành này không như mong muốn, các bạn đi làm nghề không xem đây là cái nghề để gắn bó nên làm nghề hời hợt, thiếu chuyên nghiệp. Muốn quán đi vào nề nếp cần sự dẫn dắt từ người chủ, cần được làm gương thật sự, và cần đủ thời gian. Đa phần các bạn thích tự do lại là người quản lý thời gian của bản thân kém nhất, nên chỉ có thể cố gắng trong thời gian ngắn. Nếu việc kéo dài sẽ dẫn đến áp lực và nhiệt huyết ban đầu giảm dần. Khi chưa kịp tổ chức cho quán đi vào nề nếp thì đã xem quán trở thành gánh nặng, và xem nhân viên là người làm áp lực với chính mình và nhanh chóng rơi vào tình trạng chán nản.

Trường hợp thứ tư: Ý tưởng kinh doanh hay, chưa hẳn là ý tưởng kinh doanh có hiệu quả. Mỗi ngày chúng ta đều có nhiều ý tưởng mới, nhưng rồi quên đi mất. Người dám nghiêm túc đầu tư thực hiện ý tưởng của mình là đáng nể. Tuy nhiên, cần phân tích kỹ càng bằng định tính, lẫn định lượng thông qua một kế hoạch kinh doanh nghiêm túc, để không bị rủi ro khi ra đầu tư kinh doanh thực sự. Trong qui trình 20 bước mở quán cà phê mình vừa viết, thì qua đến bước thứ 13, tức đã trải qua hơn nửa quá trình chuẩn bị mới chính thức chi tiền mặt cho công việc.

Mình có lớp coach “Xây dựng kế hoạch kinh doanh nhà hàng, cà phê hiệu quả”, và gặp không ít trường hợp sau khi lên lớp xong các bạn nhận ra được mình chưa sẵn sàng để bắt đầu, cần thời gian để chuẩn bị thêm, có bạn gọi điện ngay trên lớp hồi lại việc đặt cọc mặt bằng, có bạn khóc ngay trên lớp khi phân tích thấy kế hoạch của mình không khả thi, có bạn sau lớp học thay vì hẹn lịch sửa bài lại nhắn tin cho mình: “Sau khi kết thúc khóa học, e có bắt tay vào sửa lại kế hoạch của mình. Nhưng e nhận thấy điều mình cần sửa k phải là bản kế hoạch kd, mà là chính bản thân mình cô ah.E cảm thấy mình chưa sẵn sàng cho con đg phía trc. Vì vậy cô cho e xin phép được hoãn lại cho đến khi em thực sự sẵn sàng vs nó cô ah. Có thể nó sẽ là một thứ gì đó k phải là bún chả, nhưng nó phải là một thứ mà e phải gắn bó vs nó ah. E cảm ơn cô ah, điều e nhận lại đc k chỉ dừng lại ở bản kế hoạch kd mà còn là góc nhìn khác sâu sắc về bản thân mình ah. Về những thứ em cần phải sửa đổi và cải thiện.”  

Thật lòng, bản thân mình nhiều khi bận lắm, nhưng vì những trường hợp như thế này mà luôn cố gắng dành lịch cho khoá coach. Mỗi lần giúp được một bạn nhận thức đúng về bản thân, về dự án để không lao vào rủi ro mất tiền bạc và uy tín, lớn hơn nữa là mất niềm tin, mình lại thấy lòng nhẹ nhàng hơn chút.

Trường hợp thứ năm: khi đầu tư kinh doanh, chỉ nên hợp tác với những người cũng thật sự đam mê kinh doanh và nên chọn mỗi người một lợi thế chuyên môn khác nhau để có nhiều góc nhìn, và phân công hợp lý trong công việc. Tuy nhiên, với nhóm góp vốn kiểu này, cần một kế hoạch kinh doanh bài bản làm kim chỉ nam để cả nhóm đi cùng định hướng, cần biên bản góp vốn rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể và làm timeline công việc chi tiết cho giai đoạn set up quán. Với nhóm khởi nghiệp trẻ, chọn được một team phù hợp để đồng hành luôn là lợi thế bởi khi tuổi đời còn trẻ không ai dồi dào kinh nghiệm nên cần kinh nghiệm khác nhau của nhiều người góp lại. Dĩ nhiên, điều quan trọng là cần phải có kỹ năng làm việc teamwork thì công việc mới hiệu quả. Nhóm bạn chơi thân, thường cùng góc nhìn, cùng ý thích nên thường thiếu góc nhìn đa chiều, kinh doanh dễ gặp rủi ro, thêm nữa ban đầu khi có mâu thuẫn nhỏ thì ngại không thẳng thắn, đến lúc ít góp thành nhiều không nhịn được thường có mâu thuẫn lớn, không tiếp tục đồng hành với nhau được trong kinh doanh thì tình bạn cũng không còn.

Trường hợp thứ sáu: Nếu như việc kinh doanh này là ước mơ của chính bạn, thì bạn thật may mắn. Tuy nhiên, để gánh vác một mô hình kinh doanh có vốn đầu tư lớn khi tuổi đời còn trẻ cũng đòi hỏi bạn phải sẵn sàng nền tảng kiến thức quản trị kinh doanh tốt, nhất là quản trị nguồn nhân lực, vì tuổi đời trẻ thì bạn thường quản lý nhiều nhân viên lớn tuổi hơn cả mình. Để được mọi người tin tưởng, tôn trọng thật sự bạn cần phải cư xử chừng mực, đâu ra đó.

Vài trường hợp mình gặp, bị rơi vào tình trang gánh vác trách nhiệm do cha mẹ dựng lên, con phải quản lý nên có lẽ đam mê chưa đủ, thêm vào đó kiến thức, kỹ năng vẫn chưa sẵn sàng để gánh vác. Đa phần trường hợp này bị rơi vào việc không đồng cảm được với nhân viên, vì bản thân chưa bao giờ phải đi làm công kiếm tiền đi học nên bị hạn chế trong quản trị nhân sự. Ngành kinh doanh ẩm thực, nhân viên lại là một phần của sản phẩm, doanh nghiệp càng đầu tư cao cấp, khách hàng càng đòi hỏi cao ở dịch vụ. Chắc chắn, một doanh nghiệp mà nhân viên không thật sự yêu quý người chủ, nhất là chủ trẻ như mình, thì không bao giờ làm tốt. Nên mô hình kinh doanh trở nên chông chênh, cao không tới chuẩn mà thấp thì không phải, vì đã đầu tư mặt bằng cao cấp. Điều này cực kỳ nguy hiểm cho việc kinh doanh.

Đặc biệt, trong nhóm này có thêm một trường hợp, con cái tiếp nối truyền thống gia đình. Tức gia đình đã đầu tư kinh doanh ẩm thực nhiều năm, con cái sinh ra được tiếp cận từ nhỏ, và biết cần chuẩn bị gì để nối nghiệp cha mẹ. Họ đi từng bước, nghiêm túc từ thấp đến cao với niềm tự hào về truyền thống gia đình, kế thừa và phát triển lên tầm cao mới. Mình có may mắn được tham gia tư vấn vào một dự án như vậy. Thường thì mình là người truyền lửa đam mê cho các bạn khởi nghiệp, nhưng khi tiếp xúc với gia đình này bản thân mình lại được truyền thêm tình yêu sản phẩm của chính họ.

Trường hợp thứ bảy: khi tham gia nhượng quyền một thương hiệu cà phê, lợi thế duy nhất bạn có là thương hiệu của họ đã được thị trường chấp nhận. Nhưng bạn sẽ phải chấp nhận nhiều ràng buộc trong hợp đồng nhượng quyền. Thường thì đơn vị nhượng quyền không hề đảm bảo hiệu quả kinh doanh của bạn mà chỉ hỗ trợ. Nên chính bạn vẫn phải là người chịu trách nhiệm hoàn toàn việc kinh doanh của chính mình. Do ỷ lại làm thương hiệu nhượng quyền, giai đoạn set up đã được tổ chức hết nên đến lúc phải tự đứng mũi chịu sào đa phần không hiểu biết hết về công việc chuyên môn. Quản trị kinh doanh là vấn đề tiếp tục phải đối mặt để duy trì và phát triển doanh nghiệp, không khác gì bạn tự set up riêng cho mình một thương hiệu riêng.

Chưa kể, mục tiêu của nhiều đơn vị nhượng quyền là bán nguồn nguyên liệu, nên khi bản thân bạn đang loay hoay để đẩy doanh nghiệp đến điểm hoà vốn thì đơn vị nhượng quyền đã lãi nhiều từ chính việc kinh doanh của bạn. Chính vì vậy, khi chọn hình thức đầu tư nhượng quyền để đầu tư kinh doanh, bạn cần phải lựa chọn thương hiệu uy tín, có đảm bảo hiệu quả kinh doanh cao, và có đội ngũ marketing mạnh đồng hành cùng bạn trong quá trình kinh doanh.

Làm nghề nhiều năm, gặp nhiều trường hợp, 7 ví dụ trên chỉ là một phần đại diện. Điều mình thật sự muốn nói ở đây: trước khi đầu tư kinh doanh, hãy xem lại tố chất bản thân, kiến thức, tiềm lực xem mình đã sẵn sàng để làm chủ. Nhiều bạn ra  khởi nghiệp, mà khả năng tự quản lý bản thân còn chưa có, thì làm sao có thể quản trị tốt một team, một dự án, một doanh nghiệp…

Khi trở lại với nghề năm 2016 với cam kết bản thân đồng hành cùng các bạn khởi nghiệp, mình có khoá coach xây dựng kế hoạch kinh doanh để giúp các bạn làm đúng từ những bước đầu tiên. Sau một năm, mình quyết định phải có thêm một chủ đề coach mới – khoá coach quản trị – không chỉ quản trị kinh doanh (quản trị nguồn nhân lực, hàng hoá, tài chính) của nhà hàng cà phê, mà còn tuỳ thuộc đối tượng học viên của lớp, còn có phần coach quản trị bản thân với tư cách người làm chủ. Tuy nhiên, coach tại lớp chỉ cung cấp tư duy, kỹ năng, còn rèn luyện thuộc về từng cá nhân, nên suy cho cùng, quản trị bản thân là quan trọng nhất. Chỉ quản lý bản thân tốt bạn mới có thể có đủ thời gian làm được điều mình mong muốn hiệu quả nhất và kiên trì với mục tiêu đã định.

Mỗi lần được khen tư vấn tốt, set up mát tay … về các dự án thành công, mình đều nói không phải mình, mà là chủ đầu tư giỏi. Mình may mắn đồng hành với các chủ đầu tư giỏi để có được nhiều dự án thành công. Bởi nghiêm túc mà nói, người tư vấn không quyết định thay được cho người chủ, chỉ có thể là người đồng hành, gợi mở con đường, cảnh báo được phía trước có gì, và người chủ là người lựa chọn và ra quyết định. Quyết định đúng đắn sẽ có được kết quả tốt, lựa chọn sai lầm sẽ có kết quả xấu.

Mong rằng, vài ví dụ mình chia sẻ trong bài viết này, sẽ giúp các bạn phần nào chuẩn bị cho mình tốt hơn, trước khi bắt tay đầu tư vào một dự án kinh doanh ẩm thực cụ thế. Bạn nào lỡ đầu tư kinh doanh rồi, mà nhận ra mình đang vướng phải một trong các vấn đề trên thì nhanh chóng khắc phục để có khả năng duy trì và phát triển tốt việc kinh doanh của chính mình. Chúc các bạn thành công với các ý tưởng kinh doanh tốt đẹp, bởi muốn xã hội tốt đẹp, thì chúng ta, người một tay, làm tốt vai trò của chính mình.

Nguyễn Trúc Chi

About the author

nguyentrucchi

2 comments

Recent Posts

Recent Comments

Archives

Categories

Meta